تبلیغات
غرب در نگاه شرق - تأملی در قوم گرایی از دیدگاه علمی
غرب در نگاه شرق
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


آشنایی با غرب,جنگ نرم,سلطه جهانی و صهیونیست

مدیر وبلاگ : رهرو راستی
نظرسنجی
امکانات و مطالب سایت را چگونه ارزیابی می کنید ؟





مقدمه  

جمعیت ایران تركیب متنوعی از گروه های قومی است، اما تفكیك محدوده های جمعیتی و فرهنگی این گروه ها همواره نژاد ، زبان ،  دین یا مذهب نبوده است. این گروه های قومی هركدام در فرهنگ ، آداب ورسوم، زبان ودین یا مذهب دارای تفاوت هایی با یكدیگر هستند .

این اقوام برای این كه بتوانند به طور مسالمت آمیز با یكدیگر در كنار همدیگر زندگی كنند باید از قوم مداری وگرایشات تعصب آمیز قومی دوری گزیده و به سمت نسبی گرایی فرهنگی میل كنند، یعنی باید هویت های فرهنگی و قومی یكدیگر وتفاوت های آنها را پذیرفته و سعی در شناخت وجوه اشتراك و افتراق فرهنگ خود با اقوام دیگر برآیند و به وجوه افتراق و ویژگی های خاص هر قوم در جهت رشد روابط بین فرهنگی و بین قومی احترام بگذارند .

گروه قومی

به گروهی از مردم اطلاق می‏شود كه خود را از لحاظ قومیت ، یعنی برخورداری منشأ، نژاد، تاریخ، سرزمین، فرهنگ، دین، ادبیات، موسیقی، زبان، دایره همسر گزینی، آداب و رسوم، اعیاد و مناسك جمعی، عادات، كسب، غذا خوردن و لباس پوشیدن و سرنوشت مشترك دارای هویتی متفاوت و متمایز از دیگر اقوام و گروه ها‏ی اجتماعی می‏دانند ( هاتچینسون ،  1996)

    با توجه به تجارب تاریخی و وقایع امروزی می‏توان گفت كه این احساس تعلق و هویت مشترك ( ما) كه معمولاً همراه با احساس غرور وسر بلندی و تعهد در برابر هنجارهای قومی بود، هم عامل وفاق و همبستگی اجتماعی بین اعضای هر قوم و هم عامل نفاق و تعارض آن قوم با اقوام دیگر بوده ‏است. به طوری كه احساس تعهد، وفاداری، اعتماد واحترام بین افراد هر قوم را تقویت وانسجام آن قوم با اقوام دیگر را تضعیف کرده است .

گاهی این احساس تعلق و تعهد قومی با احساس برتری و قوم مداری همراه بوده و به خصومت بین قومی و گرایش به جنگ سلطه، دامن زده است. شاید بتوان اصطلاح قوم را با تعریفی كه از آن به عمل آمده مترادف ملت دانست، با این تفاوت كه اولاً مطابق تعریف ملت، باید قوم را در ذیل آن تعریف معنی كرد.

دو مفهوم قوم و ملت از دیر باز در زبان فارسی كاربرد داشته‏اند، ولی تا سده اخیرفاقد معنا و تعریف بوده‏اند كه امروزه از آن دو واژه به عمل آمده است، چنان كه در فرهنگ معین ملت، دین، آیین، شریعت و پیروان یك دین و قوم در لغت نامه ‏دهخدا، گروه مردان و زنان معنی شده است .

هویت قومی

    هر انسانی تمایل دارد كه هویت خود را آگاهانه در یك گروه خاص جستجو كند هویت می‏تواند در چندین سطح ممكن باشد و هر فردی می‏تواند به صورت هم زمان و به شكل عادی چندین هویت را بپذیرد با وجود این، هر انسانی بنا به مورد به این یا آن تعلق خود را در این یا آن سطح متفاوت، اهمیت بیشتری داده و این تعلق‏ها را درسلسله مراتبی از وفاداری های درونی و پذیرفته شده جا می دهد. هویت یابی افراد در گروه ها سرچشمه  نیروی روانی ، توازن وشكوفایی شخصیتی است . ( برتون ، 1995  ).

    هویت‏های قومی در صورت تبدیل شدن به قوم‏گرایی افراطی و احساس برتری و سلطه بر اقوام دیگرمی‏تواند منشأ تعارض قومی و مانع همبستگی و انسجام جمعی عام در سطح جامعه باشد . از طرف دیگر هویت ملی در صورت تبدیل به ملیت‏گرایی افراطی و اعمال سیاست‏های ضد قومی و سعی در همانند سازی و هویت زدایی از اقوام دیگر‏، منشأ تعارضات قومی در درون هر كشوراست.

عوامل تشدید كننده بحران‏های قومی

از جمله عوامل تشدید كننده بحران‏های قومی و موانع جدی موجود برسر راه هویت انسجام جمعی بدین شرح‏اند:

 ۱-  عدم وفاق وضعف فهم مشترك اقوام از اصول و قواعد عمل جمعی در جامعه

2- اختلاف مذهبی

3- قوم‏گرایی

4- ملیت‏گرایی

5- احساس تبعیض و بی‏عدالتی

6- عدم مشاركت در حكومت

7- توسعه نابرابر

8- شدت تعاملات درون قومی

9- ضعف تعاملات بین قومی در مقیاس ملی

10- سوء استفاده عوامل برون و نخبگان سیاسی از تفاوت‏های قومی

11- سعی در تبدیل تفاوت‏های قوم به قوم‏گرایی

12- تشدید مسائل و آسیبهای اجتماعی نظیر عدم بهره برداری بهینه از منابع بیكاری، فقر خشونت و... ( براس،1998).

تعصبات

پلات نیك و مولنور تأثیر زیان آور تعصب را چنین بیان می كنند:

 « تعصب به رفتار یا برخورد نامناسب، انحرافی و بدون گذشت نسبت به گروه دیگری از مردم اطلاق می شود ». ( پلات نیك ومولنور،1986).

وقتی تعصب در شرایط بین فرهنگی و بین مردمی به كار برده شود، اغلب میزان متفاوتی از ناراحتی یا آزار و اذیت را به همراه دارد. این جنبه  را حتی لوین توضیح داده ومعتقد است كه تعصب به « احساسات وعقاید منفی وآمادگی برای اقدام ویا اعمال انحصاری مربوط می گردد كه به علت شأن وحیثیت به دست آمده انسان ها یا آنچه به عنوان اعضای یك گروه اقلیت باید به دست آورند، برعلیه آنها انجام می گیرد». ( لوین ، 1975 )

وقتی تعصب در ارتباط بین فرهنگی به كارگرفته شود، فرد مورد تعصب را در وضع نامساعدی قرار می دهد كه مستقیماً با برخورد واقعی او ارتباطی ندارد، بلكه جزئی از سوء تعبیر فرد متعصب است .تعصب برای بعضی از مردم امتیازاتی را فراهم می آورد كه از احساس برتری تا احساس قدرت را به همراه دارد.   

قوم‏مداری  

یك ضرب المثل مشهور می گوید « نباید در باره فرد دیگری قضاوت كرد مگر اینكه دو ماه در شرایط اوزندگی كنید ».

    قوم مداری به رفتار و قضاوت و اعتقادی اطلاق می‏شود كه بر اساس آن فرد و گروه، فرهنگ و قومیت خود را بهتر و برتر از دیگران می‏داند و به هنگام ارزیابی یكی از جنبه‏های فرهنگی جامعه دیگر، فرهنگ خود را معیار قرار می‏دهد . (براس ، 1998).

جامعه‏ای كه گرفتار قوم مداری است در نتیجه توجه زیاد و مبالغه آمیزی كه بر فرهنگ رسمی خود می‏كند، نسبت به فرهنگ ‏هایی بیگانه و حتی نسبت به فرهنگ‏های فرعی اقلیت‏های جامعه خود، بدبین و بی اعتنا است و می‏كوشد تا هنجارهای خود را بر گروه داخلی و جوامع خارجی تحمیل كند. مسلماً چنین كوششی كه امپریالیسم فرهنگی  نام گرفته است، اعضای فرهنگ‏های داخلی را به رنج و نومیدی و پرخاشگری خواهد كشاند و جامعه‏های دیگر را به ستیزه برخواهد انگیخت. (والرشتاین ،1991)

 البته قوم مداری در صورتی می‏تواند زیان بخش و موجب پرخاشگری و ستیزه‏گری جوامع دیگر گردد كه به مطلق‏گرایی فرهنگی ، یعنی برتر شمردن بی چون و چرای هنجارهای فرهنگ خود نسبت به جامعه‏های دیگر و تعصب داشتن نسبت به آنها كه در عصر حاضر جای ندارد، تبدیل گردد كه در آن صورت  امپریالیسم فرهنگی  را به دنبال خواهد داشت، اما اگر قوم مداری، حالت متعادل و نسبی داشته باشد یا به عبارت دیگر به  نسبی گرایی فرهنگی مبدل گردد، موجب انسجام گروهی، زیست مسالمت آمیزو روح همبستگی ملی و قومی می گردد و چنانچه این ویژگی از بین برود، اقوام و جوامع دچار نابسامانی و از هم پاشیدگی می‏گردند، بدین جهت است كه قوم‏مداری در همه جوامع وجود دارد. ( احمدی ، 1379)

    قوم‏مداری را در زمینه اعتقادی به نحوی شیوا و گویا در یكی از اشعار سعدی می‏توان دید:

یكی جهود و مسلمان نزاع می‏كردند

 

چنانكه خنده گرفت از حدیث ایشانم

به طیره گفت مسلمان‏گراین قباله من

 

درست نیست خدایا جهود مــی‏دانم

جهود گفت به تورات می‏خورم سوگند

 

كه گر خلاف كنم همچو تو مسلمانم

 قوم‏پرستی

    قوم‏پرستی، در روابط درون گروهی پیوسته نقش عمده‏ای داشته است. وقتی یك گروه قومی یا نژادی شیوه زندگی خود را برتر می‏انگارد و اعضای خود را هوشمندتر از گروه های دیگر می‏داند، شناختن قدر و ارزش سبك‏های زندگی متفاوت با گروه خود را بسیار دشوار می‏یابد، قوم‏پرستی غالباً نمی‏گذارد كه گروه‏ های مسلط و اقلیت با یكدیگر از در سازش درآیند و درنتیجه، روابط متقابل سازنده‏ای با همدیگر داشته باشند. ( براس ، 1998)

دانش پژوهان زیادی معتقدند كه چون قوم مداری در اوایل زندگی فرا گرفته می شود وعمدتاً در ضمیر ناخود آگاه وجود دارد ، ممكن است  مانع اصلی ارتباط بین فرهنگی تصور گردد.

تأثیر منفی قوم گرایی برارتباط بین فرهنگی را ستوارد وبنت به روشنی بیان كرده اند:

1. اعتقادات قوم گرایی درباره فرهنگ یك شخص نوعی احساس اجتماعی وهویت به وجود می آورد كه بسیار محدود وتدافعی است.

2. قوم گرایی مستلزم ادراك وشناخت اعضای فرهنگ های دیگر برحسب كلیشه ها می باشد.

3. پویایی قوم گرایی چنان است كه قضاوت های مقایسه ای بین فرهنگ یك فرد و فرهنگ های دیگر با این تصور كینه توزانه است كه در آن فرد ، فرهنگ خود را برتر دانسته و فرهنگ دیگران را تحقیر می كند. ( ستوارد وبنت‌ ، 1991 (

وقتی ادراك ما محدود ورفتارهای حاصل ازآن سخت باشد، به عنوان افرادی نژاد پرست قلمداد خواهیم شد. وقتی این نژاد پرستی شدید باشد ، مشكلا ت جدی در ارتبا ط پدید خواهد آمد .

جاندت می گوید: « قوم گرایی شدید منجر به اعتراض وعدم پذیرش غنای فرهنگی ودانش فرهنگ های دیگر می شود. این موضوع مانع ارتباط و مبادله نظرات و مهارت ها در بین مردم می گردد. چون قوم گرایی  دیدگاه های دیگر را در نظر نمی گیرد وگرایش آن محدود كننده و انحصاری است. ( جاندت ، 1995)

همان گونه كه جاندت می گوید علاوه بر« محدود كننده و انحصارگرا »  بودن قوم گرایی، نوع تند وشدید آن باعث به وجود آمدن مكاتب فردگرایانه خواهد شد. اگر مردم بر این باور باشند كه فرهنگ آنها تنها    فر هنگ واقعی است، آنها بر علیه   مردمانی كه معیار های فرهنگی نا سازگار با ارزش ها و رفتار آنان دارند ، تبعیض قائل می شوند .قوم گرایی نقطه شروع اكثر اعتقادات متعصبانه است، گیریم كه فرهنگ آن فرد عادی  وطبیعی است در نتیجه، قضاوت های قوم گرایانه، معمولاً مستلزم مقایسه  می باشد .

 علل و عوامل قوممداری

  پیرامون علل و عوامل قوم
مداری یا به عبارتی صحیح
تر، سیاسی شدن اختلافات قومی عمده ترین نظریات عبارتند از:

1.      نظریه رقابت بر سر منابع  

این نظریه از سوی جامعه
شناسان و محققان علوم سیاسی نظیر گلیزر، مونیهیان، و نیز خانم سوران اولزاك مطرح شده است.  بر این اساس، ادغام سیاسی گروه های قومی در داخل یك دولت ـ  ملت چارچوبی فراهم می
سازد كه در آن رقابت بر سر منابع و به ویژه مشاغل دولتی، انگیزه عمده كشمكش میان اقوام را به وجود آورد .  (كافلان ، 1995) این رقابت میان گروه های قومی باعث بسیج قومی شده و منجر به تشكیل سازمان های قومی وافزایش هویت های قومی می شود .

2. نظریه رقابت نخبگان

 تحلیل پیچیده نقش نخبگان قومی در ایجاد قوم مداری و شكل دادن و ساختن و پرداختن هویت قومی در آثار پل براس قابل مشاهده است. از نظر او نخبگان قومی با استفاده از عناصر فرهنگی نه تنها یك هویت قومی جدا از هویت سایر افراد جمعیت سرزمین برای گروه می سازند بلكه در رقابت بر سر قدرت سیاسی بین گروه های قومی نیز شكاف ایجاد می كنند . (براس ،  1998)

3. نظریه كثرت گرایی فرهنگی 

نظریه كثرت
گرایی فرهنگی ، دولت را ابزار سلطه یك گروه می داند و این احتمال را نمی
دهد كه در این جامعه دولت می تواند متشكل از گروه های قومی خودمختار باشد پیشگامان این نظریه فورینوال و اسمیت می
باشند.

4. نظام بینالمللی و كشمكشهای قومی

اغلب نظریه
های موجود پیرامون بسیج قومی بر نقش نیروهای داخلی بر ظهور قومیت و ناسیونالیسم قومی تأكید دارند و نقش عامل بین
المللی را در این رابطه نادیده و كم اهمیت می
شمارند ادوارد آزار و استفن رایان بر جنبه بین المللی قومیت و كشمكش قومی تأكید دارند.

 

حساسیت بین فرهنگی

   بنت حساسیت بین فرهنگی را روی یك طیف شش قسمتی كه شامل دو مرحله است، تقسیم كرده است. مرحله اول مركب از انكار، دفاع، حداقل
سازی، و مرحله دوم مركب از پذیرش، انطباق و یكپارچگی  می باشد .

   حساسیت بین فرهنگی، رفتارها و واكنش
های افراد و در واقع حساسیت
های آنها را نسبت به افراد سایر فرهنگ
ها و قومیت
ها نشان می
دهد.

   بنت معتقد است كه این حساسیت
ها دارای این خاصیت هستند كه با گذشت زمان تغییر می
كند در واقع بنت با عنوان كردن این روش قصد دارد نشان دهد كه چه چیزی باعث می
شود تا فردی از مرحله انكار به مرحله یكپارچگی برسد.

   مرحله اول:

1. كار محض :  طرف مقابل یك نوع قوم
گرای محض است كه فرهنگ ها و گروه های دیگر را كاملاً  انكار می
كند.

2. دفاع :  نوعی هویت مقاومت است. یعنی نسبت به انكار محض مرحله
ای پایین
تر و متعادل
تر است.

3. حداقلسازی : یعنی تأكید بر حداقل مشتركات با فرهنگ های دیگر.

   مرحله دوم :

 این مرحله  « نسبی
گرایی قومی» است و فرد قبول می
كند كه فرهنگ های دیگر هم وجود دارند و به زندگی مسالمت
آمیز با آنها تن می
دهد كه شامل سه قسمت است :

1.      پذیرش : پذیرش فرهنگ ها و قومیت های دیگر.

2.      انطباق : سازگاری و انطباق با فرهنگ ها و قومیت
های دیگر

3.      ادغام : كه ادغام شدن در فرهنگ و هضم شدن را به دنبال دارد.

موثرترین راه برای بهبود ارتباط بین فرهنگی مطالعه یك فرهنگ درهر زمان ویادگرفتن تمام    مشخصه های خاص وبارز آن فرهنگ است، برای مثال در تعامل با یك نفر كرد، باید از ارزش های او در مورد جنسیت، مهمان نوازی، غرور، افتخار وشجاعت اطلاع داشت  وآداب و رسوم فرهنگ  كردی را شناخت  وحتی باید در باره زبان كردی مطالبی آموخت، مها رت های زبانی نامناسب وغیر كافی ممكن است  منجر به نتایج منفی یعنی كاهش تعامل های  بین افراد گردد.

باید به خاطر داشت كه ما نتیجه عملكرد فرهنگ خود هستیم و فرهنگ به كنترل ارتباط ما كمك می كند .

بنت وستوارد همین نكته را بیان  می دارند و می نویسند : « آگاهی از فرهنگ آمریكا به همراه نمونه هایی از فرهنگ های متفاوت به درك شناخت فرد از خود به عنوان جزئی از فرهنگ كمك   می كند » . ( بنت وستوارد ، 1991 ).

ما باید آن دسته از نگرش ها، تعصب ها و عقایدی را كه با خود همراه داریم وشیوه نگرش  را نسبت به محیط اطرافمان تغییر می دهند ، شناسایی كنیم . اگر نسبت به افراد بخصوصی نگرش خاصی داشته باشیم و فردی كه طرف صحبت ماست از آن گروه است پاسخ های ما به آنچه او می پرسد، متأثر از این نگرش خواهد بود .

شناخت نكات مورد علاقه و تنفر به میزان قوم گرایی ما كمك می كند، آنها را آشكار نموده  وشیوه تأثیر این نگرش ها را بر ار تباط بررسی كنیم . همچنین می توان از نقاط مشتر ك بین فرهنگ ها در جهت بهبود روابط وجلوگیری از قوم گرایی استفاده كرد.

ایجاد حس همدردی (دنیا را از دید دیگران نگریستن ) وافزایش تماس بین فرهنگ ها نیز در جلو گیری از گرایشات قوم مدارانه  وتمایل به نسبی گرایی فرهنگی مؤثر خواهد بود.     

منابع          

1.      گیدنز، آنتونی ، جامعه
شناسی ، ترجمه  صبوری ، تهران ، نشر نی ، 1374

2.      كوئن ، بروس ، مبانی جامعه
شناسی ، ترجمه غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران ، انتشارات سمت ، 1372.

3.      احمدی ،  حمید ،  قومیت و قوم
گرایی در ایران ، تهران ، نشر نی ، 1379

4.      برتون ، رولان ، قوم
شناسی سیاسی ، ترجمه ناصر فكوهی ، تهران ، نشر نی ، 1380. .  

5.   سعدی شیرازی ، مشرف الدین بن مصلح بن عبدالله مؤلف ، میان سال های 690-694 ق ، تهران  ،  انجمن خوشنویسان ایران ، 1373

  1. Benedict Anderson, Imagined eommunities, London, 1998.
  2. Brass, Paul. "Ethnicity and Nationalism: theory and Comparison, London, 1998
  3. John Hatchinson and Anthony Smith, London, oxford University Press, 1996.
  4. E.C.stewart &M.J Bennett, American cultural patterns: A cross-cultural perspective.1991.
  5. F.E.Jandt, Intercultural communication: An Introduction, 1995.




نوع مطلب : پروژه ها، ++ پروژه جاهلیت مدرن، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
جواد خط شکن
چهارشنبه 26 تیر 1392
شنبه 18 فروردین 1397 06:57 ق.ظ

You actually said that well!
cialis patent expiration cialis 5 mg schweiz how much does a cialis cost cialis daily new zealand get cheap cialis cialis kaufen cialis generika only now cialis for sale in us side effects of cialis online cialis
شنبه 4 فروردین 1397 06:01 ق.ظ

Nicely put, Thank you!
we recommend cheapest cialis cialis generique 5 mg cialis 20mg prix en pharmacie bulk cialis how do cialis pills work non 5 mg cialis generici buy cheap cialis in uk prezzo di cialis in bulgaria cialis for bph cialis prices in england
چهارشنبه 18 مرداد 1396 01:10 ب.ظ
I believe that is one of the most important information for me.
And i'm glad reading your article. However wanna statement on some basic issues,
The website style is wonderful, the articles is
really nice : D. Good task, cheers
شنبه 14 مرداد 1396 08:39 ق.ظ
Howdy would you mind letting me know which hosting company
you're using? I've loaded your blog in 3
different browsers and I must say this blog loads a lot faster then most.
Can you recommend a good hosting provider at a reasonable price?
Many thanks, I appreciate it!
شنبه 19 فروردین 1396 10:53 ب.ظ
I have been browsing online more than three hours as of late, but I by
no means found any interesting article like yours.
It is beautiful price sufficient for me. In my opinion, if all site owners and bloggers made just
right content as you probably did, the net will be much more
useful than ever before.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای غرب در نگاه شرق محفوظ است